Τους Μισώ Όλους…

Μπαίνω σήμερα στο θέμα χωρίς πολλά-πολλά. Ανοίγω το βιβλίο του Νίκου Τομαρά, «Μαθησιακές Δυσκολίες» και πέφτω πάνω στην εικόνα αυτή (τη σκάναρα για να τη δούμε και μαζί).

Τι διαβάζεις?

«Πηγαίνω στο Σχολικό μου. Εκεί τους μισώ όλους». Το έγραψε ένα παιδί της έκτης Δημοτικού. Αν δεν ανατρίχιασες, παρακαλώ κλείσε τη σελίδα και πήγαινε να ακούσεις κανένα τραγουδάκι στο youtube. Αν ένιωσες κάτι όμως, πρέπει να δούμε τι στο καλό συμβαίνει.

Μπορεί να είναι μια εξαίρεση. Μπορεί ένα πολύ μικρό ποσοστό των παιδιών να σκέφτονται έτσι. Πάντα θα υπάρχουν «περιθωριακοί», «αντικοινωνικοί» κλπ που δεν θα μπορούν να απολαύσουν σαν εμάς τον υπέροχο κόσμο που έχουμε φτιάξει. Θα κάνουμε φασαρία για κείνους τώρα?

Ε, λοιπόν δεν είναι εξαίρεση. Δεν ξέρω πόσα παιδιά θα έφταναν να εκφράσουν τα όσα νιώθουν μέσα στο σχολείο, με τον τρόπο αυτό. Σίγουρα όμως η πλειοψηφία των παιδιών δεν είναι ευτυχισμένα στο σχολείο. Μπορεί να μην φτάνουν να πούνε «τους μισώ όλους» (by the way, το ποσοστό εκείνων που το λένε είναι μεγαλύτερο απ’όσο νομίζεις), αλλά άνετα θα έλεγαν «μισώ όλους (ή τους περισσότερους) καθηγητές» και με την ίδια άνεση θα ξέσπαγαν σε μια πόρτα, ένα θρανίο ή κάτι τέτοιο.

Τα παιδιά μας δεν είναι ευτυχισμένα στο σχολείο. Τελεία!

Έχω τη γνώμη ότι πριν μιλήσουμε για αλλαγές στην Εκπαίδευση και μεταρρυθμίσεις, πρέπει να αποδεχθούμε την αλήθεια αυτή. Οποιαδήποτε αλλαγή, πρέπει να αποσκοπεί κυρίως προς τη διόρθωση της κατάντιας αυτής.

Δεν είναι λίγοι εκείνοι, συνάδελφοι και γονείς, που έχουν ήδη αντίρρηση σ’αυτό που μόλις είπα. «Γιατί πρέπει τα παιδιά να είναι ευτυχισμένα στο σχολείο?» λένε, «είναι η δουλειά τους! Κι εγώ στη δουλειά μου δεν είμαι ευτυχισμένος, αλλά την κάνω και μάλιστα φροντίζω να την κάνω καλά. Δεν πρέπει να μάθουν τα παιδιά ότι στη ζωή κάνουμε και πράγματα που δεν μας αρέσουν, απλά επειδή πρέπει?». Λοιπόν, για όσους συμφωνούν με τη λογική αυτή, έχω τη λύση. Μπορούμε να βάζουμε τα παιδιά για μια ώρα κάθε μέρα να σπάνε πέτρες σε ένα νταμάρι κάτω από τον καυτό ήλιο. Τι καλύτερο? Έτσι πραγματικά θα μάθουν «ότι στη ζωή κάνουμε και πράγματα που δεν μας αρέσουν».

Μα είμαστε σοβαροί τώρα? Τι λέμε στην ουσία αυτής της σκέψης? Λέμε ότι επειδή ΕΜΕΙΣ φτιάξαμε έναν κόσμο dans la merde (που λέει και ο Στρως Καν), πρέπει να φτιάξουμε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που θα πείθει τα παιδιά ότι τα merde είναι μια υπέροχη λιχουδιά, ώστε όταν «βγουν στη ζωή» να μην πάθουν πολιτισμικό σοκ. Ε, εγώ δεν νομίζω ότι μπορεί να αποδεχόμαστε μια τέτοια αντίληψη. Το σχολείο πρέπει να δείχνει μια εικόνα του καλύτερου εαυτού μας (όχι ψεύτικη, δεν εννοώ αυτό), να ανασηκώνει λίγο το πέπλο της μιζέριας ώστε να μπορούμε να δούμε το τι θα μπορούσαμε να καταφέρουμε. Ξέρω τι θα πεις. Το σχολείο δεν είναι έξω από την κοινωνία. Αναπόφευκτα μοιράζεται τις ίδιες παθογένειες. Οκ, συμφωνώ! Και γι’αυτό είπα πριν ότι δεν θέλω να λέμε ψέματα στα παιδιά. Γι’αυτό και με εκνευρίζουν τα υποκριτικά κηρύγματα για το μεγαλείο των αρχαίων «ημών» προγόνων και τα παρόμοια. Όμως μπορεί το σχολείο να δείξει έναν άλλο δρόμο. Όχι με ψηστήρι και μπλα-μπλα, όχι με κήρυγμα. Με την πράξη! Σε έναν κόσμο που κυριαρχεί ο ατομισμός, μπορούμε να αφήσουμε τα παιδιά να πειραματιστούν και να αποφασίσουν. Πότε έχουν τα καλύτερα αποτελέσματα, όταν είναι απομονωμένες μονάδες ή όταν καταφέρνουν να συνεργαστούν? Σε έναν κόσμο που ο καθένας αγωνίζεται να διευρύνει το πεδίο της εξουσίας του, θα μπορούσε ο δάσκαλος να καθίσει και μαζί με το παιδί να λύσουν μια άσκηση, να πει μια απλή κουβέντα «για να δούμε…». Μαζί! Όχι «κοίτα να δεις!» , «πρόσεξε καλά» ή κάτι τέτοιο.

Θέλω να κάνω εδώ μια διευκρίνιση. Θα πρόσεξες ότι αυτό που λέω είναι «τα παιδιά πρέπει να είναι ευτυχισμένα στο σχολείο». Δεν βάζω όρους και αστερίσκους σ’αυτό. Υπάρχουν αρκετοί συνάδελφοι που αυτό το καταλαβαίνουν «στο περίπου» και –με καλή πρόθεση, το παραδέχομαι- προσπαθούν να συμβιβάσουν τα ασυμβίβαστα. Ψάχνουν λοιπόν ενδιάμεσες διατυπώσεις. «Μπορούμε να μαθαίνουμε στα παιδιά αυτά που έχουμε να τους μάθουμε, φροντίζοντας να υπάρχει κλίμα συνεργασίας, ειλικρίνειας και αγάπης. Δηλαδή να είμαστε όλοι ευτυχισμένοι». Πολύ φοβάμαι ότι πρόκειται για αυταπάτη. Λυπάμαι, αλλά η Προκρούστεια Κλίνη δεν βγαίνει και σε ροζ!!!

Θα φέρω ένα παράδειγμα τώρα, που αν το χαρακτηρίσεις ακραίο θα έχεις δίκιο, αλλά αυτό μου έρχεται στο μυαλό. Γνωρίζεις ασφαλώς ότι σε κάποιες κοινωνίες υποβάλλουν τα μικρά κορίτσια στη βαρβαρότητα της κλειτοριδεκτομής. Αυτό δεν γίνεται «έτσι απλά» για να βασανίσουν το κορίτσι. Ακρωτηριάζοντας και καταστέλλοντας τη σεξουαλική ορμή της γυναίκας, λαμβάνουν τα μέτρα τους ώστε η πατριαρχική τους κοινωνία να συνεχίσει να δουλεύει σαν καλοκουρδισμένο ρολόι. Ένα μικρό τραύμα στο μικρό κορίτσι σαν αντάλλαγμα για το κοινωνικό καλό, έτσι σκέφτονται. Σε προειδοποίησα, είναι ακραίο. Δες όμως την αναλογία. Όταν εμείς, καταστέλλουμε τις φυσικές ορμές ενός νέου ανθρώπου, όταν του διαστρεβλώνουμε το πρότυπο της Ευτυχίας ώστε «όταν βγει στη ζωή» να εκλαμβάνει τη μιζέρια για ευτυχία, τι διαφορετικό κάνουμε επί της ουσίας?

Η απαίτηση της Ευτυχίας πρέπει λοιπόν να είναι αυτοσκοπός. Ωραία? Μόνο ένας άνθρωπος που είναι ευτυχισμένος μπορεί να μαθαίνει πράγματα που θα τον στηρίξουν ώστε να μην κουράζεται στη ζωή του να αναζητά την Ευτυχία. Μαθαίνουμε την Αγάπη όταν αγαπιόμαστε και όχι επειδή ένας δάσκαλος μας καθηλώνει στο θρανίο και μας μιλάει εφτά ώρες γι’αυτήν.

Κι άλλη διευκρίνιση τώρα. Δεν μιλάω για χαβαλέ, δεν μιλάω για πλάκα γενικά (για τις αρετές της πλάκας θα σου γράψω σε λίγες μέρες). Μιλάω για ευτυχία και ελπίζω να το καταλαβαίνεις αυτό. Ένιωσα πραγματική ευτυχία και ικανοποίηση στις ατελείωτες ώρες σκληρής δουλειάς με δύο υπέροχους ανθρώπους στην άτυπη ομάδα μελέτης που είχαμε φτιάξει στο Πανεπιστήμιο. Δεν υπήρχε πιο όμορφη στιγμή από κείνη που, αποκαμωμένοι, κοιτούσαμε ό ένας τον άλλον και συνειδητοποιούσαμε ότι «το έχουμε», ότι ανεβήκαμε λίγο πιο ψηλά, ότι ψιλιαστήκαμε άλλη μία μικρή ιδέα για το πώς δουλεύει ο κόσμος μας. Σκληρή δουλειά και ευτυχία μπορούν να υπάρξουν μαζί λοιπόν. Καταναγκασμός και ευτυχία, αδύνατο να συντεθούν, παρά μόνο για να φτιάξουν ένα τέρας σαν αυτό του Φράνκενσταϊν.

Αυτά τα λίγα για σήμερα. Το εκπαιδευτικό σύστημα το οποίο αχνοφαίνεται στα όσα γράφω δεν μπορεί, φυσικά, να στηθεί από τη μια μέρα στην άλλη. Όμως κάνε μου μια χάρη. Την επόμενη φορά που θα δεις δύο παιδιά να φλερτάρουν ή και να φιλιούνται, μην τους κάνεις παρατήρηση. Είναι πολύ ωραίο πράγμα ο έρωτας, δεν θυμάσαι?

Advertisements

Comments are closed.

Αρέσει σε %d bloggers: