σκέψεις για τη Νεότητα

Αυτό όλο το πράγμα που γίνεται στις πλατείες εδώ και τόσες μέρες με έχει ενθουσιάσει παρά τους πολλούς φόβους μου, με τους οποίους θα σε απασχολήσω σε άλλο κείμενο. Μ’αρέσει αυτή η μαζική πολιτική, η ανακατάληψη του δημόσιου χώρου, οι συνελεύσεις, όλα! Μ’αρέσει που -παρά τα όσα περίμεναν κάποιοι- αυτό το κίνημα συναντήθηκε υποδειγματικά με τη μεγάλη Γενική Απεργία και ταρακούνησε την κυβέρνηση και τα πραγματικά αφεντικά της, τις τράπεζες. Είχα πάντα την άποψη ότι ένα κίνημα αξίζει όταν σε κάνει να περνάς καλά, όταν η ζωή σου ξαφνικά ομορφαίνει με τέτοιο τρόπο που δεν μπορείς να γυρίσεις πίσω, που η “επιστροφή στην ομαλότητα” είναι αβάσταχτη. Αυτό σημαίνει πολλά πράγματα. Σημαίνει ανάπτυξη δεσμών αλληλεγγύης και συντροφικότητας, σημαίνει αυτενέργεια, ισοτιμία και ελευθερία. Δεν είναι περίεργο αυτό που λέω. Άκου, έχω πάρει μέρος σε αρκετές καταλήψεις. Στις πιο δυνατές απ’αυτές υπήρχαν τα χαρακτηριστικά που λέω. Όταν δεν υπήρχαν, η ήττα ήταν σίγουρη.

Εντάξει, έχω την τάση να μιλάω για πολλά θέματα μαζί και πηδάω από το ένα στο άλλο με γρήγορο ρυθμό που σε συγχύζει (πραγματικά ελπίζω να μην το κάνω πολύ και μέσα στη σχολική τάξη αυτό…), όμως θέλω να μιλήσω για κάτι άλλο. Μέσα στο κίνημα αυτό της πλατείας (δεν μ’αρέσει αυτό το “αγανακτισμένοι” ρε παιδί μου), είχα την ευκαιρία να συνυπάρξω με αυτά τα υπέροχα παιδιά που γνωρίζω από τη σχολική αίθουσα. Πραγματική τύχη! Με τρέλανε το πως λειτουργούν,  πως μιλούν και πως ορίζουν τη δικιά τους θέση στο κίνημα αυτό. Πολλοί σύντροφοι το έχουν παρατηρήσει αυτό, ότι στη συνέλευση των “μεγάλων”, στις κεντρικές διαδικασίες της πλατείας δεν πολυσυμμετέχω. Αντίθετα, προσπαθώ να αφιερώνω όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο για να μιλάω μ’αυτά τα τρομερά παιδιά. Νομίζω ότι κάπως το καταλαβαίνουν και κείνα και δεν κρύβω ότι πήρα μεγάλη χαρά όταν κάποιος από αυτούς τους πιτσιρικάδες ήρθε και μου τα έχωσε στα ίσα για τη στάση μου σε κάποια από τις ψηφοφορίες. Ισοτιμία φίλε! Μεγάλο πράγμα!

Και μετά από αυτά τα ωραία κάνω ένα τσακ και ξαναλλάζω ελαφρώς θέμα. Είναι δύσκολο να μιλάει κανείς δημόσια γι’αυτά τα πράγματα, όμως μιας και σε έχω ήδη ταλαιπωρήσει με πολλά, λέω να ρισκάρω το να εκτεθώ. Κοίτα, έχω πάθει μια ψιλοκρισούλα. εκεί που την είχα δει μάγκας και cool, εκεί που έλεγα ρε παιδί μου ότι όποια και να είναι η βιολογική ηλικία μου δεν χαμπαριάζω τίποτα, έρχεται όλη αυτή η ιστορία και μου ρίχνει μια σφαλιάρα μεγατόνων. Ξαφνικά λοιπόν διαπιστώνω ότι όσο και να έχω σχετικοποιήσει το τι σημαίνει να είναι κανείς νέος, στην πραγματικότητα η νεότητα είναι κάτι πολύ μα πολύ συγκεκριμένο! Ακόμα χειρότερα, αυτό το πολύ συγκεκριμένο απέχει αρκετά από αυτό που βλέπω πάνω μου.

Μην ανησυχείς, ξέρεις τώρα! Ένας φίλος (κανονικός, όχι με την “ευρεία έννοια”) συνήθιζε να λέει ότι εκεί που η πραγματικότητα στα φέρνει στραβά, μπορεί να σε σώσει η φιλοσοφία. Κι εγώ πάντα αυτό έκανα. Έχεις κάποιο πρόβλημα? Σούπερ! Ανάλυσέ το, καν’το πενηνταράκια και κατέληξε σε κάποια νέα θεωρία (το αν τελικά θα λυθεί δεν με απασχολεί και τόσο, ειδικά αν δεν εξαρτάται απόλυτα από μένα). Δεν ξέρω πως σου ακούγεται, αλλά εμένα αυτό με σώζει. Το ίδιο λοιπόν έκανα και τώρα, απλά το έκανα χωρίς να το καταλάβω, έτσι υποσυνείδητα και μου βγήκε ξαφνικά χθες αργά το βράδυ που γύριζα σπίτι και το κρύο των Ιωαννίνων -εκτός από το απαράδεκτο κρυολόγημα που μου φόρεσε- έσφιξε κάπως τη σκέψη μου. Τί στο καλό λοιπόν είναι αυτή η νεότητα και γιατί ρε διάολε είναι τόσο δύσκολο να παραμείνεις νέος?

Δεν ξέρω γιατί δεν μπορούσα να το καταλάβω τόσον καιρό, μπορεί να φταίει το σχολικό περιβάλλον, όπου η νεότητα των παιδιών δεν εκδηλώνεται σε όλο της το μεγαλείο, ίσως γιατί φοβάται μη φάει καμια τριήμερη αποβολή. Όπως και να έχει, δεν το είχα συνειδητοποιήσει, αλλά άκου, είναι τα μάτια τους. Η νεότητα είναι πάνω απ’όλα ό τρόπος που κοιτάζουμε. Ο νέος άνθρωπος κοιτάζει με την ενεργητική έννοια της λέξης. Κοιτάζει. Αυτός/αυτή κοιτάζει. Εμείς απλά αφήνουμε φωτόνια να ερεθίσουν τα οπτικά μας νεύρα. Τεχνικά είναι το ίδιο θα μου πεις και θα’χεις και δίκιο. Όμως δεν είναι το ίδιο. Ο νέος άνθρωπος κοιτάζει και ελέγχει τα πάντα σε ανατριχιαστικό βάθος. Δεν αφήνει τίποτα να πέσει κάτω. Δεν σταματά όμως εκεί. Αυτό που αξίζει να κοιταχτεί, αξίζει να γίνει και δικό του. Να το διεκδικήσει και να το πάρει.

Σου έχει κάνει ποτέ ένα παιδί μια δύσκολη ερώτηση? Αν ναι, τότε θα ξέρεις ήδη ότι έχει πάρει την απάντησή του πριν ανοίξεις το στόμα σου.

Το κάνουν και στην τάξη καμιά φορά και ειλικρινά νομίζω ότι το φχαριστιούνται. Ξέρουν ότι σε έχουν φέρει σε δύσκολη θέση, τα μάτια τους έχουν χωθεί ήδη κάτω από το στήθος σου και βλέπουν την καρδιά σου να χτυπά γρηγορότερα. Αν αποφύγεις την απάντηση είσαι δειλός, αν πεις ψέμματα έχεις ξοφλήσει και αν απαντήσεις με αλήθεια έχεις πάρει ήδη ένα απίστευτο ρίσκο. Γιατί δεν θα σταματήσουν εδώ. Θα κατοχυρώσουν τη θέση τους και θα πάνε παρακάτω, ώσπου -ερώτηση με την ερώτηση- θα σε αποκαλύψουν ή θα σε ξεκάνουν. Έτσι πάει. Και συγχύζομαι με κάτι ανόητους συναδέλφους που νομίζουν ότι η διαφορά στην ικανότητα χρήσης της γλώσσας τους κάνει απρόσβλητους. Νομίζουν ότι με περίτεχνα λεκτικά σχήματα μπορούν να θολώσουν τα νερά και να αποφύγουν την απάντηση. Λάθος φίλε! Το κόλπο γίνεται με τα μάτια, γι’αυτό δεν πιάνουν οι πιρουέτες που κάνεις με τη γλώσσα των μεγάλων, το’πιασες? Και όποια και να είναι η ερώτηση που διατυπώνεται, η πραγματική, άρρητη ερώτηση είναι πάντα η ίδια. Γιατί δεν είσαι σαν εμάς? Γιατί μεγάλωσες? Τι άφησες πίσω και τι πέταξες επειδή σε βάραινε στο δρόμο? Για απάντησε σ’αυτό εξυπνάκια!!!

Το άλλο, ανατριχιαστικό χαρακτηριστικό της νεότητας είναι η περιφρόνηση. Ναι, ο νέος άνθρωπος περιφρονεί με μεγάλη ευκολία αυτό που δεν του φαίνεται αυθεντικό ή έστω ενδιαφέρον. Και το δείχνει! Αυτό, σε συνδυασμό με την πλήρη απουσία διαβάθμισης στην αξιολόγηση που κάνουν, είναι κάτι απελπιστικό, αλλά υπέροχο. Πράγματι, από τη φαρέτρα της κριτικής των νέων μοιάζει να λείπει οτιδήποτε δεν είναι άσπρο ή μαύρο. Ο νέος άνθρωπος οικοδομεί το πλαίσιο των αρχών του και ξέρεις αυτό δεν μπορεί να γίνει με “ίσως” και “μπορεί”. Χρειάζεται στέρεα υλικά, “μου κάνει/δεν μου κάνει”, τοσο απλά. Ακούς τη λάθος μουσική? Μακρυά! Έκανες τη λάθος κίνηση? Φάε ένα Χ να το φχαριστηθείς…

Αυτό είναι κάτι που εμείς οι μεγάλοι δεν είμαστε σε θέση να το κάνουμε. Ο λόγος είναι ότι οι τόνοι του γκρίζου που γεφυρώνουν το άσπρο με το μαύρο έχουν χτιστεί μέσα από μια σειρά συμβιβασμών που κάνουμε καθώς μεγαλώνουμε. Ο πιτσιρικάς δεν κάνει τίποτα που δεν γουστάρει και αν το κάνει δεν είναι από δικιά του επιλογή. Τον έχει αναγκάσει ο γονιός ας πούμε, οπότε δεν έχει και καμιά σοβαρή επίπτωση στη συνείδησή του. Μπορεί να πει το ίδιο ένας “μεγάλος” μετά την πρώτη φορά που έκανε πως δεν άκουσε την προσβολή από τον εργοδότη του? Ο κόσμος των μεγάλων δεν μπορεί να καταλάβει τίποτε απ’όλα αυτά. Γι’αυτό και κοίταζαν σαν χαζοί εκείνο το Δεκέμβρη του ‘08 όταν ο ανθός της νεολαίας μας έβγαλε μέσα σε λίγες στιγμές την πιο σκληρή απόφαση: Για τη δολοφονία ενός παιδιού έπρεπε να καεί μια ολόκληρη χώρα. Οτιδήποτε λιγότερο θα ήταν τακτική, θα ήταν διπλωματία. Και η νεότητα δεν γνωρίζει ούτε από τακτική ούτε από διπλωματία παρά μόνο από αλήθεια. Και η αλήθεια είναι απλή: “μπροστά στη ζωή ενός παιδιού καμιά αξία δεν έχουν οι βιτρίνες, τα πολυκαταστήματα, τα ακριβά αυτοκίνητα και τα άλλα μπιχλιμπίδια ενός ξοφλημένου πολιτισμού”.

Γι’αυτούς τους λόγους το να στέκεσαι δίπλα σε ένα νέο άνθρωπο δεν είναι καθόλου απλή υπόθεση. Στην πραγματικότητα είναι το αντίθετο απ’ότι ισχυρίζονται οι περισσότεροι δάσκαλοι. Για ένα μεγάλο μέρος των συναδέλφων το ζήτημα είναι να “πλάσουν” το νέο άνθρωπο στο πρότυπο κάποιου (ανύπαρκτου) ιδανικού ενήλικα. Για μένα είναι το πως θα κερδίσεις τόσες εμπειρίες, πώς θα μάθεις τόσα πράγματα, χωρίς όμως να υποταχθείς σε τίποτα, χωρίς να χάσεις ούτε μια στάλα από τον τσαμπουκά και την ευθύτητα της νιότης. Μ’αυτή την έννοια, η συνύπαρξη με νέους ανθρώπους σου αναθέτει συνεχώς καθήκοντα. Πρέπει να πας εσύ εκεί, και ξέρεις φίλε, αυτό γίνεται μόνο με τους δικούς τους όρους!

Γι’αυτό και οι καλοί δάσκαλοι αργούν να γεράσουν. Γι’αυτό και είναι δύσκολο να είσαι καλός δάσκαλος. Είναι η ευλογία της δουλειάς μου, είναι η απελπισία η ίδια…

 

Όταν ήμουν 18,  με  ένα τραγούδι σαν αυτό μπορούσα να χτίσω έναν ολόκληρο κόσμο. Ευτυχώς μου συμβαίνει ακόμη καμιά φορά  :Ρ

Advertisements

Comments are closed.

Αρέσει σε %d bloggers: