Viva la Escuela Moderna

Λόγω της δουλειάς μου και του πάθους μου γι’αυτήν είναι αναμενόμενο να μην χάνω ευκαιρία να εμπλακώ σε συζητήσεις -ιδιωτικές ή δημόσιες- για την εκπαίδευση. Γίνομαι καμιά φορά απότομος (ή και χειρότερα) απέναντι στους συνομιλητές όταν η συζήτηση πάρει ένα γνωστό δρόμο. Ποιος είναι αυτός?

Υπάρχει σε πολλούς ανθρώπους η αίσθηση ότι τα ζητήματα της εκπαίδευσης ή είναι θέμα μιας γραμμικής εξέλιξης πάντα προς το «καλύτερο» ή έχουν να κάνουν με κάποιες «καλές ιδέες» που φωτισμένοι εκπαιδευτικοί κατεβάζουν στα -επίσης φωτισμένα- κεφάλια τους κι από κει στα κεφάλια των μαθητών τους. Η αντίληψη αυτή πετάει στην άκρη το βασικότερο χαρακτηριστικό της εκπαίδευσης, δηλαδή το «ποιος» εκπαιδεύει «ποιον», ερώτημα που αποτελεί και το κλειδί για το ποιος είναι ο ρόλος της εκπαίδευσης, αν μια μεταρρύθμιση είναι προοδευτική ή όχι, ποια εκπαίδευση θα επιδιώξουμε όταν με το καλό οικοδομήσουμε το Εργατικό Κράτος κλπ. Η εκπαίδευση λοιπόν δεν είναι μια φούσκα που πετάει πάνω από την κοινωνία που περιλαμβάνει ένα σύνολο καλών διδακτικών τεχνικών για τη μεταβίβαση κάποιου πακέτου γνώσεων, όπως -ας μου επιτρέψεις να το τραβήξω λίγο ακόμη- δεν υπάρχει καν «γνώση» έτσι αόριστα.

Δεν μπορώ λοιπόν να ακούω για «καλές» ή «κακές» μεταρρυθμίσεις σαν να μιλάμε για φαγητά στα οποία μπορεί να έπεσε περισσότερο ή λιγότερο αλάτι. Κάθε σοβαρή προσπάθεια έχει από πίσω της ένα καλά προσδιορισμένο ταξικό στόχο, άσχετα αν η πλειοψηφία των συναδέλφων κάνει ότι δεν το καταλαβαίνει.

Φτάνω στο ζουμί της ανάρτησης τώρα και σου λέω ότι πολλά από τα χαρακτηριστικά της εκπαίδευσης που σήμερα θεωρούμε δοσμένα, είναι απομεινάρια μεγάλων προοδευτικών, επαναστατικών προσπαθειών που συμπορεύθηκαν με μεγάλα επίσης κοινωνικά κινήματα. Αυτό σημαίνει πολύ απλά ότι δεν είναι και τόσο «δοσμένα», ότι ακόμη και το αυτονόητο είναι πάντα προς κατάκτηση ή προς υπεράσπιση. Η ισοτιμία στην εκπαίδευση (η όποια ισοτιμία), η κοσμική εκπαίδευση, η παιδαγωγική ελευθερία, η ανάπτυξη ελεύθερου και κριτικού πνεύματος, η βιωματική κατάκτηση της γνώσης και πολλά άλλα, είναι πάντα στοιχεία που θα βρίσκονται στο κέντρο της ταξικής διελκυστίνδας που καθορίζει την εκπαιδευτική διαδικασία.

Το κόβω τώρα γιατί πάει να γίνει κείμενο κανονικό , ενώ το προορίζω απλά για μια εισαγωγή. Ένας καλός σύντροφος μου πάσαρε το link για το ντοκυμανταίρ που παρουσιάζω εδώ, το οποίο επιμελήθηκε ένας επίσης καλός σύντροφος. Πρόκειται για μια γνωριμία με τη ζωή και τη δράση του Φρανθίσκο Φερέρ υ Γκουάρδια, ενός οραματιστή, αναρχικού παιδαγωγού. Πρέπει να πω ότι βλέποντάς το ανατρίχιασα. Είμαι σίγουρος ότι κι εσύ θα ανατριχιάσεις. Όπως επίσης, είμαι σίγουρος ότι οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θα μπορέσουν ποτέ να αποδεχθούν μια απλή αλήθεια: την πρόοδο στον κόσμο αυτό την έφερναν πάντα τα φρικιά, οι «αναρχικοί», οι «αιρετικοί», οι επαναστάτες όσο κι αν πολεμήθηκαν στον καιρό τους. Για το «φιλήσυχο» τύπο του καναπέ, γι’αυτόν που θα χειροκροτήσει τη δολοφονία του Μπρούνο, του Φερέρ, του Γιοσούα και τόσων άλλων, μόνο και μόνο για να το μετανιώσει όταν αλλάξει το ρεύμα, λυπάμαι αλλά η Ιστορία δεν έχει κρατημένες ιδιαίτερα τιμητικές θέσεις.

Πολύ το ζάλισα. Δες το αν θες, αξίζει τον κόπο!

https://www.youtube.com/watch?v=0S0wl4RmG8w

Advertisements

Comments are closed.

Αρέσει σε %d bloggers: