Ας πιούνε Κολλαγόνο!

Μια νέα μανία γοητεύει τον “πρώτο κόσμο” και όσους/ες από τη δική μας χώρα έχουν, μέσα σ’όλη αυτή την καταστροφή, την πολυτέλεια να τους απασχολούν “προβλήματα του πρώτου κόσμου”. Η μανία αυτή λέγεται ΚΟΛΛΑΓΟΝΟ. Έχω μεγάλο πρόβλημα με τις μανίες (ίσως αυτή να είναι η δική μου μανία…) και θα έγραφα κάτι γι’αυτό έτσι κι αλλιώς, όμως η ζωή έχει περίεργους δρόμους και το γράφω σήμερα, εμπνευσμένος από τις “δηλώσεις” wannabe πολιτικού προσώπου, που δεν έχει ξεκαθαρίσει τι θέλει να κάνει στη ζωή του (ή μάλλον, έχει ξεκαθαρίσει πολύ καλά, απλά θέλει να μας κατσικωθεί στο σβέρκο κι αυτό με κάθε τρόπο, όπως και όλοι οι προηγούμενοι). Μη μου ζητήσεις περισσότερες λεπτομέρειες για το πρόσωπο αυτό, σιχαίνομαι κάπως.

Κολλαγόνο λοιπόν. Πιες το και, μπορεί να μη μικρύνεις σαν την Αλίκη, αλλά θα γίνεις και πάλι σφριγηλός και ακμαίος, πασαλείψου μ’αυτό και το δέρμα σου θα τεντωθεί μέχρι να σκάσει εκείνη η Cher, σωστά? Μπούρδες. Πολλές, αφράτες και πανάκριβες μπούρδες…

Στις επόμενες σειρές θα σου εξηγήσω ό,τι έπρεπε να μάθεις στην τρίτη τάξη του Γυμνασίου, όμως κατεργάρη ήσουν απασχολημένος με το να ανταλλάσσεις σημειώματα για το ποιος τα έφτιαξε με ποιον (εντάξει, είναι σημαντικό δε λέω, αλλά ας πρόσεχες λίγο και στη Βιολογία να μη σε πιάνουν κορόιδο τώρα που ρυτιδιάζεις και αγχώνεσαι).

Το κολλαγόνο είναι μια πρωτεΐνη ή μάλλον μια οικογένεια ινωδών πρωτεϊνών, αλλά ας συμφωνήσουμε να λέμε απλά “πρωτεΐνη”, πράγμα που δεν είναι και πολύ λάθος, καθώς είναι σχετικά δόκιμο με τον ενικό “πρωτεΐνη” να εννοούμε καμιά φορά “πολλές πρωτεΐνες”. Δεν είναι μια “παίξε-γέλασε” πρωτεΐνη, είναι αυτή που θα έβρισκαν σε μεγαλύτερο ποσοστό στο σώμα σου ή στο σώμα ενός ποντικού, αγελάδας, σκύλου και κάθε θηλαστικού, αν σε βάζανε κάτω να σε μετρήσουν (το ¼ περίπου της συνολικής πρωτεΐνης του οργανισμού). Άρα είναι κάτι σημαντικό, μέχρι εκεί έχουν δίκιο οι διαφημίσεις και το κρατάμε. Πού αλλού έχουν δίκιο οι διαφημίσεις? Χμμμ, για να δούμε. Το κολλαγόνο είναι βασική πρωτεΐνη σε πολλούς τύπους ζωικών ιστών, αλλά αυτό που “μας” ενδιαφέρει και μας καίει στον κόσμο των διαφημίσεων είναι ότι είναι αυτό που δίνει στους ιστούς μας την αντοχή στον εφελκυσμό, το τράβηγμα δηλαδή. Λάθη ή ανεπάρκειες στη σύνθεση του κολλαγόνου από τον οργανισμό μας μπορεί να είναι σοβαρά ή και μοιραία, για παράδειγμα μπορεί να έχουμε μια μετάλλαξη που να οδηγεί σε ατελή οστεογένεση ή καθώς μεγαλώνουμε να εμφανίσουμε οστεοπόρωση ή να μην παίρνουμε ικανή ποσότητα βιταμίνης C (καλά, μην φαντάζεσαι τίποτα τεράστιες ποσότητες, άσε κάτω το καλάθι με τα πορτοκάλια!) οπότε παθαίνουμε σκορβούτο και ματώνουμε, σπάμε και σαπίζουμε, δηλαδή ό,τι χειρότερο για διαφήμιση!

Τώρα πάλι, θα μου πεις, έχουν δίκιο δηλαδή οι διαφημίσεις. Όχι. Το ότι ένα συστατικό του οργανισμού μας είναι τόσο απαραίτητο και βρίσκεται σε τόσο μεγάλη ποσότητα, δεν σημαίνει ούτε ότι μόνο του μπορεί να κάνει τη δουλειά, ούτε ότι αν βουτήξουμε σε μια πισίνα από δαύτο θα γίνουμε σαν τον Captain America. Για αρχή, σκέψου ότι οι συνδετικοί μας ιστοί για να είναι όπως πρέπει χρειάζονται ένα σκασμό άλλα μόρια, όπως η ελαστίνη (δεν μπορεί, κάπου σε παλιότερες διαφημίσεις θα την είχες ακούσει κι αυτή όταν ήταν στη μόδα), οι πρωτεογλυκάνες και η ινοσυνδετίνη. Θα κάνω όμως μια παραχώρηση, και για το καλό της κουβέντας θα δεχτώ ότι το μόνο που χρειαζόμαστε για να έχουμε λαμπερό και τεντωμένο δέρμα, γερά οστά και δόντια, είναι το κολλαγόνο. Σε άλλη περίπτωση δεν θα έκανα αυτή την απαράδεκτη παραχώρηση, θα σε άφηνα εδώ κι ό,τι κατάλαβες, αλλά την κάνω γιατί έτσι με βολεύει για να σε πάω στα παρακάτω.

Πού τη βρίσκει λοιπόν ο οργανισμός μας αυτή την πολύτιμη πρωτεΐνη? Μην αρχίσεις τώρα να ψάχνεις στα συστατικά που αναγράφονται στις συσκευασίες τροφίμων, η απάντηση είναι κάπως πιο απλή. Δεν τη “βρίσκει” πουθενά, τη συνθέτει ο ίδιος, όπως και όλες τις άλλες πρωτεΐνες! Οι πρωτεΐνες είναι μόρια πολύ μεγάλα, που συγκροτούνται από αλυσίδες πολύ απλούστερων μορίων που λέγονται αμινοξέα (τα θυμάσαι κι αυτά? Είσαι θηρίο!). Όλες οι πρωτεΐνες που υπάρχουν στο σώμα μας αποτελούνται από 20 βασικά αμινοξέα, που  είναι ας πούμε σαν τα διαφορετικά γράμματα του αλφάβητου και μ’αυτά μπορείς να γράψεις από “ο Χημικός είναι βλάκας” μέχρι το “Πόλεμος και Ειρήνη”. Μάντεψε τώρα πού στο καλό βρίσκει ο οργανισμός μας αυτά τα αμινοξέα. Τα αμινοξέα τα παίρνει ο οργανισμός μας διασπώντας τις πρωτεΐνες που παίρνουμε απ’τις τροφές. Όπως όταν θέλω να φτιάξω ένα σπιτάκι από lego, μπορώ να πάρω ένα κουτάκι από τουβλάκια lego ή μπορώ να διαλύσω το καραβάκι που έφτιαξα χθες και να πάρω από κει τα υλικά, έτσι κι ο οργανισμός μας διασπά όλες τις πρωτεΐνες που παίρνει από τις τροφές και με τα υλικά τους, τα αμινοξέα, φτιάχνει τις “δικές του” πρωτεΐνες (απλοποίηση είναι αυτό φυσικά, μιας και οι πρωτεΐνες τροποποιούνται και χημικά και δομικά μετά τη σύνθεση της κύριας αλυσίδας τους). Ο οργανισμός μας (το λεπτό μας έντερο συγκεκριμένα) δεν έχει τη δυνατότητα να απορροφά σημαντική από θρεπτικής άποψης ποσότητα πρωτεϊνών (αυτή η ποσότητα στην πραγματικότητα είναι τόσο μικρή που δεν αλλάζει τίποτα στο συγκεκριμένο μας συλλογισμό αν την αγνοήσουμε), παρά μόνο μικρά κομμάτια τους (με τη σημαντική εξαίρεση των νεογνών, πράγμα που αλλάζει γρήγορα καθώς το λεπτό έντερο “σφραγίζει”). Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι ο οργανισμός μας την πρωτεΐνη που παίρνουμε από τις τροφές δεν έχει τη δυνατότητα να τη χρησιμοποιήσει ως έχει. Ουπς! Ναι, καλά κατάλαβες. Ακόμη λοιπόν κι αν πιείς πολλά-πολλά μπουκάλια κολλαγόνου, ο οργανισμός σου θα πάρει αυτό το κολλαγόνο και με τα αμινοξέα που θα προκύψουν από τη διάσπασή του θα φτιάξει κολλαγόνο ή οποιαδήποτε άλλη πρωτεΐνη του χρειαστεί. Με τη σειρά του αυτό σημαίνει πως ό,τι άλλο και να φας απ’τις τροφές που σου παρέχουν πρωτεΐνη, ο οργανισμός θα διασπάσει σε αμινοξέα την πρωτεΐνη αυτή και μ’αυτά θα φτιάξει κολλαγόνο ή οποιαδήποτε άλλη πρωτεΐνη του χρειαστεί.

Το σημαντικό λοιπόν είναι να διασφαλίσουμε ότι ο οργανισμός μας παίρνει ικανή ποσότητα απ’αυτά τα 20 βασικά αμινοξέα που λέγαμε πιο πάνω (κυρίως εκείνα που ο οργανισμός δεν μπορεί να συνθέσει από μόνος του, που ονομάζονται «απαραίτητα»). Κι εδώ είμαι σίγουρος ότι έχεις κι άλλη ένσταση: Εντάξει, το προϊόν κολλαγόνου δεν μπορούμε να το πιούμε και να το χρησιμοποιήσουμε ως έχει, αλλά αφού μας δίνει αμινοξέα κάτι καλό δεν κάνει? Πάμε λοιπόν λίγο παρακάτω, σε κάτι ίσως ακόμη πιο σημαντικό σε σχέση με τα προϊόντα κολλαγόνου. Το πρώτο είναι η ποιοτική και ποσοτική σύσταση των προϊόντων αυτών. Τα προϊόντα κολλαγόνου έχουν χαμηλό «χημικό βαθμό», δηλαδή δεν περιέχουν μεγάλα ποσοστά των απαραίτητων αμινοξέων. Δεν χρειάζεται πολλή εξήγηση για το τι σημαίνει αυτό, πολύ απλά δεν καλύπτουν πλήρως τις ανάγκες μας ακόμη κι αν κατεβάσουμε όλο το μαγαζί και πάρουμε και για το δρόμο. Το δεύτερο είναι ότι, για λόγους που έχουν να κάνουν με τη βιοχημεία κάθε ξεχωριστής πρωτεΐνης, δεν είναι το ίδιο εύκολο για τον οργανισμό μας να τις διασπάσει σε αμινοξέα. Αυτό σημαίνει ότι η ποσότητα αμινοξέων που παίρνουμε από διαφορετικές πρωτεΐνες είναι διαφορετική, ακόμη κι αν οι αρχικές πρωτεΐνες είχαν την ίδια ποιοτική και ποσοτική σύσταση σε αμινοξέα. Αυτή η δεύτερη παράμετρος, η «βιολογική αξία» δηλαδή της πρωτεΐνης που καταναλώνουμε είναι πάρα πολύ χαμηλή για τα προϊόντα κολλαγόνου, πρακτικά μηδενική για τα περισσότερα απ’αυτά τα προϊόντα, μιας και περιέχουν υδρολυμένο κολλαγόνο, δηλαδή ζελατίνη. Για να στο κάνω πιο λιανά, το μεγαλύτερο μέρος ενός προϊόντος κολλαγόνου σαν αυτά που πλασάρονται στις διαφημίσεις, φεύγει απ’το μπουκάλι και πάει στη λεκάνη της τουαλέτας σου χωρίς να το χρησιμοποιήσεις στο ενδιάμεσο.

Αυτά για τα προϊόντα στα ράφια. Όλα αυτά βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν τρόποι να χρησιμοποιηθεί το κολλαγόνο με πραγματικά ωφέλιμο τρόπο. Αν μιλήσεις με έναν ΚΑΝΟΝΙΚΟ γιατρό (δηλαδή όχι «ομοιοπαθητικό», «εναλλακτικό», lifestyle διαιτολόγο και δεν συμμαζεύεται) μπορεί να σου εξηγήσει πολλές χρήσεις του κολλαγόνου σε συγκεκριμένες περιπτώσεις ΑΠΟ ΓΙΑΤΡΟΥΣ και όχι από το σούπερ-μάρκετ.

Συμπέρασμα: Αν θες να κάνεις κάτι πραγματικά καλό για τον εαυτό σου, ξέχνα τα διάφορα “συμπληρώματα διατροφής” (τι άλλο θ’ακούσουμε) και άλλα μαγικά προϊόντα. Βγες από το σπίτι και περπάτα επιτέλους, ερωτεύσου, σταμάτα να τρως και να πίνεις αηδίες όσο το επιτρέπουν τα οικονομικά σου, πάλεψε ενάντια στον Καπιταλισμό πριν μας ξεκάνει όλους. Αυτό να κάνεις και άσε το κυνήγι του «τέλειου σώματος» (τι είναι αυτό???), του «λαμπερού δέρματος» και των αστραφτερών δοντιών στα αγόρια και τα κορίτσια των περιοδικών. Να σου πω κι ένα μυστικό, αλλά μην το πεις σε κανέναν: είναι όλοι τους φωτοσοπαρισμένοι!

Advertisements

Αρέσει σε %d bloggers: