Και πάλι για το σκίτσο του CH

Σπάνια το κάνω αυτό σ’αυτό το blog, αλλά ετούτο το post είναι συνέχεια του ακριβώς προηγούμενου (κάνε αν θες τον κόπο να το διαβάσεις).

Από την πλευρά των ανθρώπων που εκτίμησαν το (ρατσιστικό, κατά τη γνώμη μου) σκίτσο στο CH σαν κάτι που τοποθετείται στην απελευθερωτική πλευρά, ακούστηκαν διάφορα επιχειρήματα, άλλα σοβαρά και άλλα ακατανόητα και απολογητικά. Από τα σοβαρά επιχειρήματα ξεχωρίζω δυο, που σε ένα βαθμό επικαλύπτονται, και επιχειρώ εδώ να απαντήσω. Πριν το κάνω αυτό όμως, οφείλω να σου πω ότι αν συζητάμε σήμερα και πάλι για το σκίτσο του CH δεν είναι επειδή ψειρίζουμε τη μαϊμού. Αυτή η συζήτηση δεν θα γινόταν με τον ίδιο τρόπο και την ίδια ένταση αν το συγκεκριμένο σκίτσο είχε δημοσιευτεί σε ένα έντυπο της άλλης πλευράς.

Το πρώτο από τα επιχειρήματα υπερασπίζεται το σκίτσο σαν σαρκαστικό. Το σκίτσο, λέει, περιέχει σαρκασμό τον οποίο δεν πιάσαμε εμείς που το κατακρίνουμε. Εκείνο που δεν μας λέει αυτό το επιχείρημα, και γι’αυτό είναι ελλιπές είναι το γιατί δεν το πιάσαμε. Η μια απάντηση θα ήταν ότι είμαστε ηλίθιοι, η οποία απορρίπτεται αφ’ενός γιατί δεν μας συμφέρει και αφ’ετέρου γιατί αν ήταν έτσι δεν θα είχε γίνει όλη αυτή η κουβέντα. Η άλλη θα ήταν ότι δεν είμαστε εκπαιδευμένοι στο ιδιαίτερο χιούμορ του CH. Δεν μπορώ να σου αποδείξω αυτό που θα πω, όμως κι αυτό απορρίπτεται μιας και γνωρίζω πως μεταξύ εκείνων που βρήκαν το σκίτσο ρατσιστικό υπάρχουν άνθρωποι πολύ, μα πολύ, καλά εκπαιδευμένοι στο συγκεκριμένο χιούμορ. Η τρίτη, είναι η δική μου απάντηση: δεν πιάσαμε το σαρκασμό γιατί ο σαρκασμός δεν υπήρχε. Ένα πετυχημένο σαρκαστικό σκίτσο περιέχει το κλειδί που θα κινητοποιήσει τον δέκτη στην κατεύθυνση του ατόπου, της αντίφασης, της υπερβολής και άρα του σαρκασμού. Το συγκεκριμένο σκίτσο δεν είχε τέτοιο κλειδί. Αντίθετα, όλες οι επιλογές του, από το σχέδιο μέχρι τη λεζάντα, ήταν απόλυτα και μονοσήμαντα συνεπείς. Δεν θέλω να ποστάρω το σκίτσο εδώ, όμως μπορείς πολύ εύκολα να το βρεις παντού. Κοίτα το, μελέτησέ το όσο θες, μα κλειδί που να υποδηλώνει το σαρκασμό δεν θα βρεις. Κι εδώ όμως υπάρχει ένας αντίλογος. Ότι το κλειδί δεν βρίσκεται στο ίδιο το σκίτσο, αλλά έξω απ’αυτό. Ότι δηλαδή, γνωρίζοντας πως ο σκιτσογράφος δεν είναι ρατσιστής, τότε αμέσως το σκίτσο γίνεται αντιληπτό ως σαρκαστικό. Συγγνώμη, αλλά στο δικό μου σύστημα λογικής αυτό το επιχείρημα έχει την ίδια αξία με τη φράση “το Μνημόνιο της κυβέρνησης Τσίπρα δεν είναι Μνημόνιο επειδή η κυβέρνηση Τσίπρα είναι αντιμνημονιακή”.

Το δεύτερο από τα σοβαρά επιχειρήματα είναι ότι το σκίτσο ξεσκεπάζει τις ρατσιστικές αντιλήψεις. Είναι να αναρωτιέται κανείς όμως, τι ακριβώς κρυφό και άρρητο υπάρχει που να χρειάζεται ξεσκέπασμα? Τα περιστατικά της Κολωνίας τα χρησιμοποίησαν από την πρώτη στιγμή τα φασιστάκια του PEGIDA για να χύσουν το δηλητήριό τους. Το ίδιο πράγμα που λέει η λεζάντα του σκίτσου το λέει φωναχτά και περήφανα κάθε Ευρωπαίος ρατσιστής (όπως και κομμάτι της Ευρωπαϊκής “Αριστεράς και Προόδου”, δυστυχώς). Η λεζάντα του σκίτσου θα μπορούσε να λειτουργήσει λυτρωτικά μόνο εάν εκτόξευε στα άκρα το ρατσιστικό λόγο και μ’αυτό τον τρόπο ξεσκέπαζε τη βαρβαρότητα. Όμως ξαναλέω, εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με κάτι τέτοιο, και ο καταραμένος λόγος γι’αυτό είναι γιατί ο δημόσιος ρατσιστικός λόγος δεν είναι πλέον συγκαλυμμένος μα απροκάλυπτος. Στην πραγματικότητα λοιπόν, ο κώδικας του σκίτσου έχει ήδη ξεπεραστεί από τα πράγματα, με τη δυσάρεστη συνέπεια όχι απλά να μην ξεσκεπάζει το ρατσιστικό λόγο, αλλά να τον προβάλλει, και μάλιστα ντύνοντάς τον και με ένα καλοφτιαγμένο (από τεχνικής άποψης) σκίτσο, που ο οπαδός της Μαρίν ΛεΠεν θα μπορούσε άνετα να κολλήσει στο παράθυρο του αυτοκινήτου του…

Δεν είμαι από κείνους που πιστεύουν ότι το έμβλημα που έγινε το άψυχο κορμί του μικρού Aylan δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιείται σε μια γελοιογραφία. Εάν το επιτρέψαμε να γίνει έμβλημα, κώδικας δηλαδή, σαν τέτοιο μπορεί φυσικά να χρησιμοποιηθεί. Προσωπικά, υπερασπίστηκα το CH στην περίπτωση προηγούμενου σκίτσου, που έδειχνε τον Aylan νεκρό κάτω από μια ρεκλάμα αλυσίδας JunkFood. Εκείνο ήταν σοκαριστικό, ήταν βλάσφημο, ενδεχομένως δεν άντεχες να το κοιτάς, μα έφτυνε τις αξίες μιας τελειωμένης κοινωνίας. Το προχθεσινό σκίτσο φτύνει τον Aylan.

Θα μου επιτρέψεις, αντί για επίλογο, να βάλω εδώ ένα σκίτσο του μακαρίτη Phil Evans, ενός σπουδαίου επαναστάτη μαρξιστή σκιτσογράφου. Στο σκίτσο αυτό, αν το παρατηρήσεις καλά και το συγκρίνεις με το σκίτσο του CH, θα καταλάβεις πιστεύω πώς επιτυγχάνεται ο σαρκασμός και το ξεσκέπασμα του κυρίαρχου λόγου, και γιατί το CH πέτυχε το ακριβώς αντίθετο.

*** Επειδή δεν είμαι εχθρός του CH, μάλλον το αντίθετο, θα κρατήσω μέχρι τέλους την ελπίδα πως κάποιος καλός γαλλομαθής θα μας εξηγήσει ότι το κλειδί για την κατανόηση του σαρκασμού βρίσκεται στην επιλογή των λέξεων. Μικρή ελπίδα…

Advertisements

3 Σχόλια (+add yours?)

  1. Spyros Skamnelos
    Ιαν. 15, 2016 @ 17:55:34

    Το επιχείρημα της «δεύτερης ανάγνωσης», του «δεύτερου επιπέδου» κλπ δε μου ακούγεται ιδιαίτερα πειστικό. Καλό είναι να ξέρει κάποιος να λύνει δευτεροβάθμιες εξισώσεις, υπό τον απαράβατο όμως όρο ότι δε θα ξεχάσει την πρακτική αριθμητική του Δημοτικού. Και νομίζω ότι αυτό ακριβώς μας καλεί να κάνουμε το επιχείρημα περί «δεύτερου επιπέδου»…

  2. Vagelis Kalomenidis
    Ιαν. 16, 2016 @ 16:33:26

    Τα κλειδιά είναι δύο. Ένα ότι αναφέρει με κεφαλαία γράμματα ως τίτλο της γελοιογραφίας «Μετανάστης/ Μεταναστευτικό» δηλώνοντας ότι θα σχολιαστεί το θέμα της μετανάστευσης. Θα μπορούσε να τους αναφέρει ως μουσουλμάνους ή λαθρομετανάστες ή κάτι υποτιμητικό που να συνάδει με τον ρατσισμό. Και δύο είναι ότι αναφέρει ότι ο μικρός θα παρενοχλούσε στην Γερμανία και όχι στην Γαλλία που είναι το περιοδικό. Και αυτό γίνεται για την αλλαγή στάσης και την επιχειρηματολογία της τελευταίας εβδομάδας από πλευράς της Γερμανίας.

  3. Capybara
    Ιαν. 17, 2016 @ 04:36:49

    1. Το σκίτσο ήταν σε μια στήλη με τίτλο «δεν είναι αυτό μου νομίζουμε», που νομίζω ότι δείχνει το σαρκαστικό χαρακτήρα.

    2. Το σκίτσο δεν ήταν πετυχημένο, γι’αυτό νομίζω ότι και στη Γαλλία (όπου γνωρίζουν το χιούμορ της εφημερίδας) πολλοί το βρήκαν ρατσιστικό.

    3. Θεωρώ ότι το στγκεκριμένο σκίτσο δεν είχε την πρόθεση να είναι ρατσιστικό, αλλά ότι γενικά η εφημερίδα είναι και έχει υπάρξει στο παρελθόν (υπό τη διεύθυνση του Φιλίπ Βαλ) και πολύ περισσότερο (με εντιτόριαλ τύπου Σώτης). Έχει ενδιαφέρον να παρακολουθήσε κανείςι τί έχουν πει συνεργάτες του περιοδικού που αποχώρησαν ή απολύθηκαν κατά καιρούς.

    4. Το ζήτημα δεν είναι ότι σατίριζε όλες τις θρησκείες, αλλά ότι ενώ οι λευκοί παρουσιάζονται και προοδευτικοί και συντηρητικοί και έξυπνοι και χαζοί, οι μουσουλμάνοι όταν παρουσιάζονται στις σελίδες του είναι μόνο καθυστερημένοι φονταμενταλιστές ή άντε θύματα που δεν μιλάνε. Ενώ έχει αναδημοσιεύσει και ξεκάθαρα ρατσιστικά σκίτσα από ξένες εφημερίδες θεωρώντας τα προοδευτικά.

    5. Ο ρατσισμός του CH είναι ένας ρατσισμός με καθαρή συνείδηση, επειδή δικαιολογείται με «προοδευτικά» επιχειρήματα.

Αρέσει σε %d bloggers: