ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ, κάτω από τη βάση

Είπαμε πρόσφατα και μια άλλη ευκαιρία ότι ο αγώνας των εργαζομένων για τη δουλειά τους και τις συνθήκες εργασίας είναι ιερός. Δεν υπάρχει σ’αυτό το θέμα κανένας αστερίσκος, καμία επιφύλαξη, καμία ένσταση. Εκεί που αρχίζω όμως να έχω ένα πρόβλημα είναι όταν στα πλαίσια αυτού του αγώνα οι εργαζόμενοι ή μετατρέπονται σε ντουντούκα του αφεντικού ή υιοθετούν αντιδραστικές θεωρητικοποιήσεις που πρόσκαιρα φαίνεται να καλύπτουν το στόχο τους. Είναι άλλο πράγμα να λες ότι οι εργαζόμενοι σε μια βιομηχανία όπλων ή σε ένα ορυχείο χρυσού έχουν δικαίωμα στην εργασία, κι άλλο -φυσικά- το να υπερασπίζεσαι την παραγωγή όπλων ή την καταστροφή του περιβάλλοντος.

Πρόσφατα είχαμε ένα τέτοιο παράδειγμα με την επιχειρηματολογία των εργαζόμενων στους παιδικούς σταθμούς “ενάντια στη σχολειοποίηση της παιδικής ηλικίας” (είχα πει ότι θα έγραφα κάτι για το θέμα, αλλά το άφησα. Σε κάθε περίπτωση, πιστεύω ότι σύντομα θα βρουν μπροστά τους τη λάθος γραμμή που τράβηξε η ηγεσία τους).

Το μεγάλο σοκ όμως έρχεται αυτή τη φορά από τη ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ, η οποία σε μια ανακοίνωση που σε κάνει να αναρωτιέσαι αν πρόκειται περί εξαιρετικού τρολαρίσματος τα βάζει με την “καλοστημένη μηχανή της κλιματικής αλλαγής”.

GW

Η Ομοσπονδία μάς λέει πάνω-κάτω (για να μην την αδικώ, ορίστε το link για το κείμενο της ανακοίνωσης) ότι η αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συνθήκη για την Κλιματική Αλλαγή αποδεικνύει πως η Κλιματική Αλλαγή είναι ένας μύθος γιατί πολύ απλά μια υπερδύναμη σαν τις ΗΠΑ δεν θα ρίσκαρε να υπονομεύσει έτσι το μέλλον του πλανήτη (Σωστά! Στο κάτω-κάτω ο Ιμπεριαλισμός φημίζεται για το ενδιαφέρον του για το μέλλον του πλανήτη). Φτάνοντας στο ζουμί της ανακοίνωσης, μαθαίνουμε ότι όλα αυτά τα περίεργα περί Κλιματικής Αλλαγής κατασκευάστηκαν με σκοπό να χτυπηθούν τα ορυκτά καύσιμα άρα να κλείσουν τα ορυχεία και μονάδες της ΔΕΗ.

Λοιπόν, η ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ είχε την ευκαιρία της να γράψει μια καλή ανακοίνωση, κι αυτό φαίνεται σε κάποια σημεία αυτού του ανόητου κειμένου που μας παρουσίασε. Πράγματι, οι παγκόσμιες συμφωνίες για το περιβάλλον, στην πραγματικότητα δημιούργησαν μια νέα “πράσινη” αγορά, με τους ρύπους να γίνονται ένα ιδιαίτερο προϊόν από τη μία, και ένα ακόμη εργαλείο ελέγχου βιομηχανικά και οικονομικά αδύναμων χωρών από την άλλη. Η αλήθεια που υπάρχει σ’αυτή τη διαπίστωση όμως ούτε αναιρεί το ΓΕΓΟΝΟΣ της ανθρωπογενούς Κλιματικής Αλλαγής ούτε αποδεικνύει ότι πρόκειται περί κατασκευής. Αυτό που αποδεικνύει μόνο είναι ότι ο Ιμπεριαλισμός, αυτό το παγκόσμιο σύστημα που καθοδηγεί και καθοδηγείται από τη βαρβαρότητα δεν θα αφήσει κανένα πεδίο ανεκμετάλλευτο, μη εξαιρουμένης της καταστροφής του περιβάλλοντος. Επίσης, αποδεικνύει ότι η συζήτηση των «παγκόσμιων ηγετών» για το περιβάλλον είναι προσχηματική, ότι πίσω από τη μία ή την άλλη στάση για το ζήτημα κρύβονται οι οικονομικές επιδιώξεις των μεγάλων ιμπεριαλιστικών κέντρων, που έτσι κι αλλιώς καθοδηγούν τη στάση των υπολοίπων κρατών.
Έχω την άποψη ότι στην εποχή μας η υπόθεση της καταστροφής του περιβάλλοντος στο βαθμό της απόλυτης, γρήγορης και θεαματικής εξαφάνισης του Ανθρώπου από τούτο τον πλανήτη αξίζει επεξεργασίας και αγώνα αντίστοιχου με κείνον που έδωσε το νεαρό κομμουνιστικό κίνημα ενάντια στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο (φυσικά, μακριά από μένα η ανοησία ότι τάχα ξεμπερδέψαμε με τον πόλεμο). Η θέση που κάποτε είχε (κι ακόμη έχει σε ένα βαθμό) κάποια κομμουνιστική Αριστερά, ότι δήθεν η υπεράσπιση του περιβάλλοντος δεν αφορά το προλεταριάτο αλλά αστικά στρώματα ή κομμάτια των “ρετιρέ”, είναι απλά ακατανόητη. Απ’αυτή την άποψη, η στάση της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ μάλλον δείχνει ότι μπροστά σε τούτες τις εξελίξεις δεν μπορούμε να βασιστούμε σε συλλογικά εργαλεία που φτιάχτηκαν στη γλυκιά νανουριστική εποχή των μεγάλων διαπραγματεύσεων και ονειρεύονται την επιστροφή σ’αυτή.

Προτίμησα να γράψω αυτό το ποστ από την άποψη του κομμουνιστή. Το άλλο κομμάτι του εαυτού μου, εκείνο του δασκάλου Χημείας αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε κάποια γωνιά και τραβάει τα μαλλιά του κλαίγοντας. Ελπίζω η δουλειά που κάνουμε στο σχολείο να δίνει στα παιδιά τα εφόδια να καταλάβουν πόσο πραγματική είναι η ανθρωπογενής Κλιματική Αλλαγή, πόσο ευθύνεται γι’αυτή η σημερινή οργάνωση της οικονομίας και πώς η μελλοντική κοινωνία, εάν θέλει να έχει μέλλον, δεν θα πρέπει να στηριχτεί με κανέναν τρόπο στα σημερινά μοντέλα ανάπτυξης. Εκτός κι αν έχει δίκιο η ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ και η Χημεία που διδάσκω είναι κι αυτή κάποια «επινόηση των Κινέζων» για να πετύχουν τους δόλιους, το δίχως άλλο, σκοπούς τους.

Ο ύμνος του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας

Ο ύμνος του ΔΣΕ, που γράφτηκε από τον Λευτέρη Παπάζογλου, κυκλοφόρησε πρόσφατα σε μια ηχογράφηση μελών της ΚΝΕ και περιλαμβάνεται σε μια συλλογή με ανέκδοτα τραγούδια του ΔΣΕ που θα κυκλοφορήσει το ΚΚΕ με αφορμή τη συμπλήρωση 70 χρόνων από την ίδρυση του ηρωικού Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Η εκτέλεση βασίζεται στην πιο γνωστή μέχρι τώρα ηχογράφηση, αυτή της χορωδίας της ΠΠΣΠ, σε επιμέλεια του ίδιου του Γιάννη Χοντζέα.
Μιας και το κόμικ που ετοιμάζω έχει θέμα τον Εμφύλιο (θα κυκλοφορήσει μέσα στο 2017), συχνά σχεδιάζοντας ακούω τραγούδια της εποχής. Έπεσα λοιπόν τυχαία σε μια άλλη εκτέλεση του ύμνου, που δεν την ήξερα μέχρι τώρα (νόμιζα πως η ηχογράφηση της ΠΠΣΠ ήταν η μοναδική) και ομολογώ ότι την προτιμώ. Η εκτέλεση αυτή, όπως θα ακούσεις στο βίντεο που ανέβασα, ακολουθεί το ίδιο γενικό μοτίβο της γνωστής μελωδίας μα σε μινόρε. Δεν ξέρω αν έχει σωθεί η πρωτότυπη παρτιτούρα για να δούμε ποια ήταν η αρχική σύνθεση του Παπάζογλου. Την εκτέλεση αυτή τη βρήκα στο κανάλι peaea km στο ΥΤ, που δυστυχώς δεν επιτρέπει σχόλια για να ρωτήσουμε που τη βρήκε ο αγαπητός/η φίλος/η που την ανέβασε.
Αν κάποιος/α ξέρει κάποια πληροφορία παραπάνω, ας μας διαφωτίσει.

Ύμνος του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας
(Στίχοι/Μουσική: Λευτέρης Παπάζογλου)

Βροντάει ο Όλυμπος και πάλι
στη Γκιώνα πέφτουν κεραυνοί
σειώνται στεριές και τα πελάγη
όπλων ακούγεται η κλαγγή.

Νέο αντάρτικο γεννιέται
ν’ αγωνιστεί για λευτεριά
και τους φασίστες εκδικιέται
όπου τους βρει με αντρειά.

Ο όρκος μένει πάντα ένας
που έχει δώσει ο ΕΛΑΣ
ν’αγωνιστεί σκληρά ο καθένας
για να λευτερωθεί η Ελλάς

«Εμπρός ΕΛΑΣ για την Ελλάδα»
εμπρός ακόμα μια φορά
κράτα της λευτεριάς τη δάδα
στα δυο σου χέρια τα γερά.

1472

Το μνημείο του Αρχηγείου Τζουμέρκων ΔΣΕ στους Μελάτες Άρτας

 

 

 

Όλα για την Εύα

Στο τρίτο κεφάλαιο του βιβλίου της Γένεσης περιγράφεται η Πτώση του Ανθρώπου. Πολλά έχουν γραφτεί γι’αυτές τις λίγες δραματικές αράδες, που εξηγούν, ας πούμε, το λεγόμενο Προπατορικό Αμάρτημα, το λόγο για τον οποίο όλοι οι άνθρωποι γεννιόμαστε με ένα ερωτηματικό πάνω απ’το κεφάλι μας και ζούμε τη ζωή μας με πόνο.

eve

Πάντα έβρισκα συναρπαστικό το θάρρος της Εύας. Κακώς κάποιοι αποκάλεσαν το Διάβολο “πρώτο επαναστάτη”, αυτή η θέση ανήκει στην Εύα. Εκείνη ζούσε στον Παράδεισο, τα είχε όλα με κάποια έννοια. Αλλά όχι. Αυτός ο φιλόξενος και μεγαλόκαρδος ιδιοκτήτης του Παραδείσου σημάδεψε την προσφορά του με έναν απλό περιορισμό: να μην πειράξουν οι πρωτόπλαστοι ένα συγκεκριμένο δέντρο, να μην φάνε από τους καρπούς του. Οι πρωτόπλαστοι είχαν στη διάθεσή τους χιλιάδες δέντρα, ζουμερούς καρπούς, γευστικούς πέρα από κάθε φαντασία. Όμως ο κήπος δεν ήταν δικός τους, ήταν του αφεντικού, κι αυτό ήταν το μήνυμα του περιορισμού που τους τέθηκε. Η Εύα δεν πόθησε τον καρπό, ούτε άπληστη ήταν, ούτε παρασύρθηκε από το φίδι. Η Εύα κατάλαβε πως αν αποδεχτεί αυτόν το μικρό, ασήμαντο θα έλεγε κάποιος, περιορισμό, όσο πλούσια και ανέμελη ζωή και να είχε στον υπέροχο κήπο, στην πραγματικότητα θα ήταν μια ζωή χωρίς Ελευθερία. Η Εύα, διεκδικώντας τον απαγορευμένο καρπό, έστειλε το δικό της μήνυμα στον Ελωχείμ, όλα ή τίποτα, και ο -μέχρι εκείνη τη στιγμή- φιλόξενος ιδιοκτήτης απάντησε όπως έπρεπε: τίποτα! από δω και στο εξής μόνο πόνος.

Την ιστορία της Εύας φυσικά κανείς μπορεί να τη διαβάσει όπως θέλει, είμαι σίγουρος πως ένα σωρό θεολόγοι διαφωνούν εντονότατα μ’αυτά που έγραψα παραπάνω. Το θέμα όμως με τις αλληγορικές ιστορίες είναι πως το νόημά τους υπάρχει μέσα μας και όχι μέσα τους. Ας διαφωνούν όσο θέλουν λοιπόν. Για μένα, η ιστορία της Εύας δεν μπορεί να διαβαστεί ξεχωριστά από μια δήλωση μετανοίας, που δόθηκε στους προγόνους μου και δεν υπογράφτηκε ποτέ. Μια απλή δήλωση, ένα παλιόχαρτο ασήμαντης αξίας, που η επιλογή να μην το υπογράψεις είχε την ίδια συνέχεια με την ιστορία του βιβλίου της Γένεσης: από δω και πέρα μόνο πόνος.

Ώρες ολόκληρες, σε συσκέψεις επί συσκέψεων και κείμενα επί κειμένων συζητούμε με τους συντρόφους και τις συντρόφισσες για την προοπτική της Αριστεράς, για τα λάθη και τις αδυναμίες στο πρόγραμμα και την οργάνωση του αγώνα, για την επικαιροποίηση και την ανάπτυξη των βασικών μας θέσεων. Ένα πράγμα δεν κάνουμε. Δεν βλέπουμε ότι η Αριστερά μας, και κυρίως οι αριστεροί μας, έχουν χάσει το τσαγανό της Εύας. Σουλατσάρουν μέσα στον κήπο του Αφεντικού, μασουλάνε τους ζουμερούς καρπούς. Παίρνουν προαγωγές και γίνονται διευθυντές γιατί “έχουν παιδιά να θρέψουν”, γράφουν στα έντυπα του Αφεντικού αυτά που τους υπαγορεύονται γιατί “καμιά δουλειά δεν είναι ντροπή”, κουνάνε τις σημαίες του και προσκυνούν τις εικόνες του, αισθάνονται όμορφα όταν γίνονται στελέχη κάθε φύσης “καθ’ ομοίωσιν” του αφεντικού, γίνονται γραμματείς επιτροπών, βουλευτές, υπουργοί, αγγελάκια δηλαδή που τριγυρνούν στο κεφάλι του Αφεντικού και του σπάνε τα νεύρα δοξολογώντας το. Πού και πού, τραβούν φυσικά και καμιά διαμαρτυρία για το απαγορευμένο δέντρο. Με ωραία κείμενα μάς εξηγούν γιατί είναι λάθος να υπάρχει ο περιορισμός, μα οι φράσεις τους είναι τόσο μπερδεμένες ώστε το νόημα να χάνεται, ώστε κανείς να μην πάρει το λάθος μήνυμα, ορμήξει κατά το δέντρο και θυμώσει ο ιδιοκτήτης.

Είναι ωραίος ο παράδεισος, καμία συζήτηση γι’αυτό. Θέσεις, αξιώματα, μεγαλύτερος μισθός (ή έστω, κάποιος μισθός), αναγνώριση, ο παράδεισος τα δίνει όλα αυτά απλόχερα σε “έξυπνους και άξιους ανθρώπους”, και -παραδέξου το- πολλοί απ’τους αριστερούς μας είναι αρκετά έξυπνοι. Κι ακόμη, επιτροπές, επερωτήσεις, κοινοβουλευτικό έργο, συμμετοχή στη διοίκηση, τηλεοπτικές εμφανίσεις, δημόσιες σχέσεις με τους από πάνω. Μέσα σε μια βρωμερή θάλασσα εξαθλίωσης κάποιοι μπορούν να έχουν το κεφάλι τους πολύ πιο πάνω και να ανασαίνουν, γιατί να μην το κάνουν?

Η Εύα θα μπορούσε να μην τα είχε σκεφτεί ποτέ όλα αυτά. Θα μπορούσε να μην είχε παραβεί ποτέ την εντολή, μα τότε δεν θα είχαμε ούτε Ανθρωπότητα, ούτε Ιστορία, θα ζούσε για πάντα και θα ήταν σα να μην έζησε ποτέ. Αυτό συμβαίνει και με την Αριστερά μας. Κάθε φορά που κάνει πως δεν βλέπει το απαγορευμένο δέντρο, κάθε φορά που απλώνει το χέρι στους καρπούς του Αφεντικού, απλά σβήνει και πεθαίνει ή ζει σα να μην έζησε ποτέ.

Όχι, δεν είναι για μας αυτά τα ζουμερά φρούτα. Πίσω από τη γλύκα τους, αν δώσεις λίγη προσοχή, αφήνουν μια πικρή γεύση, ένα κακιασμένο χαμόγελο σαν μήνυμα μέσα στα μπισκοτάκια της τύχης, μια ψιθυριστή φωνή που λέει, “αυτός ο κήπος είναι του Αφεντικού, αυτό το φρούτο είναι του Αφεντικού, κι εσύ που το τρως, ανόητε, πάλι του Αφεντικού είσαι”.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Στις αμμουδιές του εθνικού πανικού

Όταν σφαγιάστηκε η Χημεία στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση δεν άνοιξε ρουθούνι. Δυο-τρεις ανακοινώσεις, μια διαμαρτυρία της ΕΕΧ κι αυτό ήταν όλο. Το αντικείμενό μου καταλαμβάνει πια μόλις 45 λεπτά του εβδομαδιαίου προγράμματος, σε απόλυτη αναντιστοιχία με το γεγονός ότι η Χημεία είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη Επιστήμη στο σύγχρονο κόσμο.

Κόπηκε μέρα μεσημέρι. Κι όμως, δεν βγήκε κανείς να φωνάξει πόσο ζημιώνεται το έθνος μας, πόσο κουτσουρεμένη βγαίνει η σκέψη των παιδιών, πόσο εύκολα απαρνούμαστε κομμάτι της πολιτιστικής και επιστημονικής μας κληρονομιάς. Δεν είχαμε ιντερνετικές εξομολογήσεις για το πόσο ανυπομονούσαν διάφοροι για το μάθημα της Χημείας, πώς τους ενθουσίαζε. Δεν είχαμε δημόσιο αυτομαστίγωμα του τύπου “πραγματικά λυπάμαι τον εαυτό μου που δεν έμαθα Χημεία όταν έπρεπε”. Πολύ περισσότερο, οι άνθρωποι που υποστήριξαν -με τα δικά τους επιχειρήματα- τη μείωση των ωρών διδασκαλίας της Χημείας δεν χαρακτηρίστηκαν από κανέναν ως “ανθέλληνες”, ως επικίνδυνοι, ως “αναρωτιέμαι πώς τους επιτρέπουν να διδάσκουν στα σχολεία μας”. Ακόμη και σήμερα η συζήτηση στον επιστημονικό κόσμο για την αυτονομία της διδασκαλίας των ξεχωριστών κλάδων των Φυσικών Επιστημών είναι εντονότατη, μα κατηγορίες τέτοιου τύπου δεν έχουν ακουστεί.

Τι στο καλό συμβαίνει λοιπόν με τη συζήτηση για τη μείωση/κατάργηση της διδασκαλίας των “αρχαίων” από το πρωτότυπο στο Γυμνάσιο? (αυτή είναι η πραγματική συζήτηση. Όλα τα υπόλοιπα είναι φασαρία εκ του πονηρού). Γιατί αυτή η ένταση και το άγχος?

LinA

Παρένθεση. Οικογενειακό μαζικό τραπέζωμα. Όλοι χαρούμενοι, είχαν καιρό να βρεθούν, αγκαλιάζονται, λένε τα νέα τους. Τρώνε, συζητούν. Κάποια στιγμή, κάποιος λέει τη λάθος κουβέντα, μια κουβέντα που θα μπορούσε και να πέσει κάτω. Μέσα σε λίγα λεπτά το τραπέζωμα έχει διαλυθεί, πικρά λόγια λέγονται, ιστορίες από παλιά ζωντανεύουν σε διάφορες βολικές εκδοχές και φεύγουν όλοι στενοχωρημένοι και “σιγά μην ξαναπατήσω εγώ στης μάνας σου” ή κάτι τέτοιο.

Έτσι συμβαίνει στις οικογένειες που έχουν άλυτα προβλήματα, προβλήματα συγκρότησης, ένοχα μυστικά…

Τι σχέση μπορεί να έχουν όλα αυτά με την πρόταση για μείωση/κατάργηση της διδασκαλίας των “αρχαίων” από το πρωτότυπο στο Γυμνάσιο?

Η ένταση της σημερινής συζήτησης δεν δικαιολογείται από το ίδιο το αντικείμενό της. Όμως στην πραγματικότητα δεν είναι τα “αρχαία” αυτό για το οποίο συζητάμε, όσο κι αν κανείς νομίζει ότι αυτό κάνει. Η πρόταση για τη χαλάρωση των “αρχαίων” είναι η λάθος κουβέντα στο οικογενειακό τραπέζωμα. Είναι η κουβέντα που θυμίζει στην οικογένεια το ένοχο μυστικό της, το πτώμα που κρύβει στο υπόγειο.

Η συζήτηση για τα “αρχαία” ξαναφέρνει στην επιφάνεια όλους τους καταστατικούς μύθους του Ελληνικού κράτους, της αδιατάραχτης συνέχειας, της ομοιογένειας, της καθαρότητας, του ίδιου του συστατικού του δικαιώματος. Ξαναζωντανεύει το γλωσσικό πόλεμο, αυτόν τον εξαιρετικό -μα καλά κρυμμένο- συνοδοιπόρο του ταξικού πολέμου, φέρνει στην επιφάνεια όλο εκείνο το απεχθές, πολιτικά ετερόκλητο, φάσμα των νεοκαθαρευουσιάνων και των υπέρμαχων του “πολυτονικού”, των “ν” του “ως” και της “πειθαρχίας που σε διδάσκει η αρχαία Ελληνική”. Πάνω απ’όλα, ξεσκάβει το πτώμα του πολιτισμικού και γλωσσικού πλούτου αυτού του τόπου που τσακίστηκε με λύσσα πότε από το χωροφύλακα, πότε από το δάσκαλο και πότε από το διπλωμάτη.

Αυτή είναι η πηγή της έντασης, σ’αυτή πρέπει να τοποθετηθούμε. Η Ελληνική Αριστερά κάποτε σήκωσε αυτή τη μάχη αναδεικνύοντας διανοητικούς γίγαντες και μεγάλους δασκάλους. Ας ξαναπιάσουμε το νήμα τους.

 

 

*  Κάποιοι λένε ότι η συζήτηση για τα “αρχαία” είναι παρελκυστική. Ότι προωθείται πονηρά για να μην δούμε το πραγματικό ζήτημα που είναι οι περικοπές που γίνονται στην εκπαίδευση. Η απάντησή μου είναι ότι αν μια συζήτηση σηκώνει τέτοια αναστάτωση μέσα στην κοινωνία, τότε είναι μια συζήτηση που οφείλει να γίνει. Ακόμη, εάν απειληθεί έστω και μια διδακτική ώρα συναδέλφου, εγώ προσωπικά θα είμαι, όπως πάντα, στο δρόμο. Την προηγούμενη φορά που απειλήθηκαν συνάδελφοι/ισσες μας, με τις διαθεσιμότητες που έφερε η τρικομματική κυβέρνηση Σαμαρά/Βενιζέλου/Κουβέλη, βγήκαμε σε μια απεργία με συμμετοχή χωρίς προηγούμενο και σε μαχητικές κινητοποιήσεις που κράτησαν μέχρι και την αποκατάσταση των ανθρώπων μας. Δεν είμαι σίγουρος, και πες ό,τι θες, πως στο στρατόπεδο των κεντρικών δημόσιων υπερασπιστών των “αρχαίων” υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που συμπαραστάθηκαν στον αγώνα μας τότε ή πρόκειται να συμπαρασταθούν αν κινδυνέψουν συνάδελφοι φιλόλογοι. Πάλι εμείς θα είμαστε στο δρόμο και πάλι εκείνοι θα λένε για περιττούς τεμπέληδες δημοσίους υπαλλήλους…

** Κάτι ακόμη εξαιρετικά ενδιαφέρον, που αξίζει νομίζω να το γράψω εδώ. Την άποψή μου για τη διδασκαλία των “αρχαίων” και ιδιαίτερα για την ιδεολογική χρήση της τη λέω με κάθε ευκαιρία και φυσικά την είπα και τώρα. Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που υπέθεσαν αυτόματα, χωρίς καν να το σκεφτούν ελπίζω, ότι αυτό έχει να κάνει με το γεγονός ότι θεωρώ τα “αρχαία” δύσκολα, ότι δεν ήμουν καλός σ’αυτά σαν μαθητής, ότι δεν τα αγαπώ. Δεν τους πέρασε καν απ’το μυαλό ότι η θέση μου αυτή μπορεί να ξεκινά από το ακριβώς αντίθετο. Δεν είναι βλάκες (κάποιοι απ’αυτούς τουλάχιστον), μα αυτό δείχνει τη φύση της συζήτησης που λέγαμε παραπάνω: Εμείς που δεν θέλουμε τα “αρχαία” από το πρωτότυπο στο Γυμνάσιο τα μισούμε ενώ οι άλλοι που τα θέλουν τα αγαπούν. Σωστά. Ακόμη κι αν πρόκειται για ανθρώπους που η μόνη τους σχέση με την αρχαιότητα είναι κάτι περικεφαλαίες που φορούσαν στα συλλαλητήρια του 1992, ίσως και μερικοί “αρχαιοελληνικού” τύπου χαρακτήρες στα πανώ των υποστηρικτών της εθνικής ποδοσφαιρικής ομάδας της Ελλάδας…

*** Για το γλωσσικό πόλεμο δεν θα πω εδώ πολλά, έχω ξαναγράψει. Αν και νομίζω ότι η άποψή μου καλύπτεται απ’αυτήν την υπέροχη σκηνή με τον αγαπημένο ηθοποιό, Γιώργο Γαβριηλίδη, που θα τη δεις αν πατήσεις πάνω στην εικόνα του. Enjoy! (από το αρχαιοελληνικό “εντζόυ”)

gg

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Έναν χρόνο μετά, δεν είμαι Charlie

Καμιά φορά, ακόμη κι ένα θαρραλέο μέσο έκφρασης αποσυνδέεται σιγά-σιγά από το κοινωνικό ρεύμα που το έθρεψε όταν αυτό υποχωρεί. Τότε ή πεθαίνει ή γίνεται συνταγή, μανιέρα ας πούμε. Είναι όμως δυνατό σ’αυτή την περίπτωση, η ριζοσπαστική μορφή να κρατήσει τα χαρακτηριστικά της, υπηρετώντας όμως είτε τον εαυτό της, είτε και το εντελώς αντίθετο απ’το ιδρυτικό της υπόστρωμα.

Αφορμή γι’αυτή τη θολή ουβερτούρα είναι το ζήτημα του χιούμορ, που μας απασχολεί με κάποιο τρόπο σήμερα. Συγκεκριμένα, ένα απόλυτα βλάσφημο είδος χιούμορ, με αντίπαλο «τους πάντες και τα πάντα». Όταν, πιτσιρικάδες το ρουφούσαμε μέσα από το «Παρά Πέντε» και τη «Βαβέλ», ξέραμε ότι «τους πάντες και τα πάντα» σήμαινε «κάθε αξία και φορέα του παλιού κόσμου», ακόμη κι αν καμιά φορά αυτό το χιουμοριστικό πετροβόλημα μας στενοχωρούσε γιατί έθιγε κομμάτια του παλιού κόσμου που είχαν τρυπώσει μέσα μας χωρίς να τα καταλάβουμε. Αυτό το πετροβόλημα μας έκανε καλύτερους ανθρώπους.

Μ’αυτή την έννοια, ποτέ δεν αναρωτηθήκαμε σε ποια πλευρά του οδοφράγματος στεκόταν αυτοί οι αγαπημένοι μας σκιτσογράφοι και κομίστες. Ξέραμε ότι, ακόμη κι όταν μας βαρούσαν ανελέητα, ήταν μαζί μας.

Με «τους πάντες και τα πάντα» όμως δεν μπορεί να εννοούμε εκείνες τις πτυχές της ζωής μας που μας δένουν αναγκαστικά με τον παλιό κόσμο. Ναι, ας μην έχουμε κανέναν σεβασμό! Ας κοροϊδέψουμε τον προλετάριο όταν κάθεται στον καναπέ του και καταναλώνει μαζική κουλτούρα, όταν είναι μοιρολάτρης, θεοσεβούμενος, φαλλοκράτης, του αξίζει. Αν τον κοροϊδέψουμε όμως επειδή είναι προλετάριος, τότε το πράγμα αλλάζει. Ας γελάσουμε όσο θέλουμε με το σύντροφό μας μετανάστη (κι εδώ θα διαφωνήσω με αρκετούς συντρόφους, το γνωρίζω) για κείνα τα στοιχεία της κουλτούρας του που θεωρούμε οπισθοδρομικά, αλλά τι πραγματικά λέμε όταν τον κοροϊδεύουμε επειδή είναι μετανάστης? Τι το αστείο υπάρχει στο να αναπαράγουμε «με καλλιτεχνική χάρη» τη χυδαιότητα των αφεντικών ενάντια στους καταπιεσμένους? Αυτό δεν είναι χιούμορ, και δεν είναι ούτε βλάσφημο, ούτε δημιουργικό, ούτε τίποτα. Απλά καθόμαστε σαν απρόσκλητοι βλάκες στο τραπέζι του αφεντικού και γελάμε με τα αστεία του.

Στο τελευταίο φύλλο του Charlie Hebdo δημοσιεύτηκε ένα εμετικό σκίτσο στο οποίο παρουσιαζόταν η συγκλονιστική εικόνα του νεκρού σώματος του προσφυγόπουλου Aylan, μαζί με εικόνες κακομούτσουνων μεταναστών που κυνηγούσαν Ευρωπαίες γυναίκες για να τις “χουφτώσουν”. Για να το καταλάβει και ο κάθε ηλίθιος, η λεζάντα έγραφε ότι αυτό θα γινόταν ο μικρός Aylan σε περίπτωση που ζούσε. Είναι βέβαιο ότι και σ’αυτή την περίπτωση το CH θα βρει υποστηρικτές, εκείνους που πιστεύουν ότι το συγκεκριμένο σκίτσο (όπως και πολλά άλλα παλιότερα) είχε σαρκαστικό χαρακτήρα. Θα προσπαθήσουν να μας πείσουν πως στην πραγματικότητα το σκίτσο δεν ήταν ρατσιστικό, αλλά αντίθετα, ξεσκέπαζε τις σκέψεις των ρατσιστών. Λυπάμαι, δεν του φαίνεται. Η διαβεβαίωση ότι ο σκιτσογράφος που έφτιαξε αυτή τη μαλακία δεν είναι ρατσιστής δεν αρκεί για να αλλάξει το πρόσημο και την κατεύθυνση στο σαρκασμό του σκίτσου. Αντίθετα, μάλλον φανερώνει αυτό που έγραψα εισαγωγικά, ότι η φόρμα έχει πλέον αυτονομηθεί τόσο ώστε να υπηρετεί μόνο τον εαυτό της, πράγμα που σε μια εποχή σαν τη δική μας σημαίνει απλά ότι υπηρετεί τις κυρίαρχες προκαταλήψεις.

Goncharov

Πραγματικά δεν ξέρω τι θα γινόταν ο μικρός Aylan αν η ρατσιστική, ιμπεριαλιστική Ευρώπη του είχε επιτρέψει να ζήσει. Ακόμη κι αν ήξερα ότι θα γίνει αυτό που λέει το σκίτσο, πάλι δεν καταλαβαίνω πώς αυτό μπορεί να δώσει άλλη διάσταση στο συνειδητό φόνο εκείνου και χιλιάδων άλλων σαν εκείνον. Ελπίζω όμως ότι όλα αυτά τα παιδιά θα ζήσουν όπως τους αξίζει (στην Ευρώπη, στην πατρίδα τους, όπου θελήσουν. Δεν θα το αποφασίσω εγώ αυτό), θα μορφωθούν, θα ερωτευτούν και θα αγωνιστούν με όλα τα άλλα παιδιά για να δώσουν τέλος στον άθλιο κόσμο, το δικό μας κόσμο, που σκότωσε τον Aylan και τώρα κάνει πλακίτσα με την εικόνα του άψυχου κορμιού του.

Το Charlie πέρυσι τέτοιον καιρό περιγελούσε τους υποκριτές (δεξιούς πολιτικούς, παπάδες και δε συμμαζεύεται) που καμωνόταν τους φίλους του. Σήμερα μοιάζει να τους φλερτάρει. Ελπίζω, για πολλούς λόγους, η κατρακύλα να σταματήσει εδώ. Το γέλιο του βασανιστή πάνω απ’το θύμα του δεν είναι χιούμορ. Ας μην τα μπερδεύουμε άλλο.

Τη γλώσσα μου έδωσαν… χωροφυλακίστικη

Είμαι από κείνους που πιστεύουν ότι το γλωσσικό ζήτημα είναι ακόμη ενεργό και άλυτο. Ο έλεγχος της γλώσσας και της πληροφορίας είναι από κείνους τους παράγοντες που ναρκοθετούν τη δυνατότητα των μεμονωμένων υποτελών να αρθρώσουν συνολικό ανταγωνιστικό λόγο, και γι’αυτό οι από πάνω δεν τον έχουν εγκαταλείψει, κι ας παραμυθιαζόμαστε όσο θέλουμε για το ότι ζούμε στην «εποχή της πληροφορίας». Το γλωσσικό ζήτημα θα παραμένει ενεργό, όσο παραμένει και η ανάγκη των αφεντικών να απαξιώνουν το λόγο των από κάτω.

Ξέρω ότι υπάρχουν πολλές αντιρρήσεις σ’αυτό που γράφω, με κύρια το προφανές, ότι δηλαδή η γλώσσα που μιλάμε στη χώρα αυτή είναι πια κάποια Δημοτική. Αυτό είναι καθησυχαστικό φυσικά, αλλά μάλλον τυπικό. Εδώ και κάποια χρόνια ζούμε την αντεπίθεση ενός συντηρητικού ρεύματος, που προωθεί την εισαγωγή στοιχείων της αποκαλούμενης «καθαρεύουσας» ξανά στη γλώσσα. Ένα ετερογενές(?) μίγμα αποτελούμενο από ακροδεξιούς μέχρι και την αριστερούς, κινητοποιήθηκε φτάνοντας μέχρι και τη γελοιότητα να αρθρογραφεί με το μισητό «πολυτονικό».

Σημαντικό ρόλο στον «αγώνα» αυτόν έπαιξε η σταυροφορία για τα «σωστά ελληνικά». Καθηγητές πανεπιστημίου μας κουνούσαν το δάχτυλο κάθε φορά που λέγαμε ή γράφαμε μια λέξη λαθεμένα, εκπομπές μας επιβράβευαν αν μιλούσαμε «σωστά», βιβλία και άρθρα με τίτλους «τα 10 πιο συχνά λάθη στη γλώσσα μας» εντοπιζόταν όλο και πιο συχνά στα περιοδικά αντικαθιστώντας πρόσκαιρα τα παλιότερα «10 τρόποι για να τον κάνετε δικό σας».

Κάποιος μπορεί να έβλεπε σ’αυτό απλά μια μόδα. Εγώ που είμαι παλιομοδίτης κομμουνιστής βλέπω ακόμη μια έκφανση του ανελέητου πολέμου εναντίον του φτωχού λαού. Η σταυροφορία αυτή φυσικά δεν είχε σκοπό να μορφώσει τους έλληνες. Είχε σκοπό να ενισχύσει και να δικαιολογήσει την κοινωνική ανωτερότητα των πλουσίων ελλήνων και των λακέδων τους ενάντια στους φτωχούς έλληνες και μετανάστες. Το επιχείρημα είναι πολύ παλιό, και βασίζεται σε μια υποτιθέμενη συνεπαγωγή μεταξύ του πόσο έγκυροι είναι οι συλλογισμοί μας και του πόσο σωστά χρησιμοποιούμε τη σύνταξη και τις λέξεις: «Σκέφτεσαι σωστά αν μπορείς να το πεις σωστά» με λίγα λόγια. Έτσι, ο ταλαιπωρημένος μεροκαματιάρης που ξέχασε τι σημαίνει μηνιάτικο δεν έχει καμία ελπίδα μπροστά στο μάνατζερ που του χρωστάει τα δεδουλευμένα, μιας και ο ένας δεν ξέρει να μιλήσει, ενώ ο άλλος μιλάει τόσο σωστά. Μια εργατική προκήρυξη δεν αξίζει καν να διαβαστεί γιατί δεν βάζει τα «ν» πριν από τις λέξεις με τα κατάλληλα σύμφωνα, ενώ κάποιος που με «σωστή» γλώσσα μας εξηγεί πώς είναι αναγκαίο ένα «σοβαρό» ναζιστικό κόμμα είναι αποδεκτός. Ο κατάλογος των καθημερινών παραδειγμάτων είναι πραγματικά ατελείωτος.

Σ’αυτή την προσπάθεια εξευτελισμού της σκέψης του φτωχού λαού δεν δικαιούμαστε να είμαστε αμέτοχοι. Η Αριστερά, που απέχοντας για πολλά χρόνια από το πεδίο έφτασε μέχρι και να γοητεύεται από τις σειρήνες του «νέοκαθαρευουσιανισμού», πρέπει να βγει στην αντεπίθεση. Κάθε παραχώρηση στη γλώσσα των αφεντικών φιμώνει τη γλώσσα των δικών μας ανθρώπων.

Αυτή είναι η δική μου τοποθέτηση πάνω στο ζήτημα. Πάμε τώρα στην αφορμή για το μικρό αυτό σχόλιο. Ακούγοντας σήμερα το πρωί το δελτίο ειδήσεων του Ρ/Σ «105.5, στο Κόκκινο», μου χτύπησε τα αυτιά η φράση «… δήλωσε ο πρωθυπουργός εξερχόμενος του κοινοβουλίου». Τι??? Σε ποια γλώσσα ο πρωθυπουργός δεν δηλώνει «βγαίνοντας από το κοινοβούλιο» (ή απλά τη Βουλή), αλλά «εξερχόμενος του κοινοβουλίου»? Στενοχωρήθηκα. Στενοχωρήθηκα γιατί ο Αριστερός οφείλει να είναι σοβαρός και υπεύθυνος απέναντι στην τάξη του και όχι στα αφεντικά, στενοχωρήθηκα γιατί ξαφνικά ο σταθμός που θα όφειλε να είναι η φωνή των από κάτω, για μια στιγμή μου ακούστηκε σαν τη φωνή του παλιού μου Λυκειάρχη, που αντί να ακούσει τα παράπονά μας, μας διόρθωνε τα γλωσσικά λάθη. Να πω και κάτι άλλο. Η Αριστερά αναδεικνύεται σαν δύναμη που ηγεμονεύει, όταν εκφράζει και καθοδηγεί τους αγώνες του φτωχού λαού. Όσο «σωστά» ελληνικά και να μιλήσετε σύντροφοι, ούτε η αστική τάξη θα σας αγαπήσει περισσότερο, ούτε σοφότεροι θα ακουστείτε. Ας το προσέξουμε λίγο αυτό όλοι μας, γιατί αυτό το μίγμα αγραμματοσύνης και «καθαρεύουσας» που ονομάστηκε κάποτε «χωροφυλακίστικη γλώσσα» δεν προέκυψε απ’το δικό μας στρατόπεδο.

Κατά διαβολική σύμπτωση, αμέσως μετά το συγκεκριμένο δελτίο ειδήσεων, ο σύντροφος Βαγγέλης Χερουβείμ έβαλε στην ωραία εκπομπή του το τραγούδι των ΦΑΤΜΕ που πάει «βγαίνουμε μωρό μου, βγαίνουμε έξω απ’το τούνελ». Σκέφτηκα, μήπως θα του ταίριαζε καλύτερα το «εξερχόμεθα της σήρραγος»?

Ποτάμι: το Μέσον ως Πάτος…

tvrΤο σαχλό και το σεξιστικό στα σποτ του Σταύρου Θεοδωράκη είναι το ένα πράγμα που έχει σχολιαστεί διεξοδικά. Το άλλο είναι το πρωτοφανές ξεπατίκωμα της αντίστοιχης καμπάνιας του Ομπάμα και του Πούτιν (ωραία μέθοδος για έναν ακόμα που ευαγγελίζεται το «νέο»).
Όμως, το πιο χτυπητό για μένα είναι η απίστευτη ειλικρίνεια του διαφημιστή για την προσωπικότητα αυτού του μηντιακού κόμματος. Ειλικρίνεια που σε χτυπάει κατακούτελα μέσα από κάποιες φράσεις-κλειδιά: «νιώθω ότι υπάρχει κάποιος με κοινή λογική», «κάποιος που δεν σε καπελώνει, δεν σε προσβάλλει», «μαζί του νιώθεις οικειότητα», «με κάνει ΝΑ ΝΙΩΘΩ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ», «που πιστεύει αυτά που πιστεύεις κι εσύ», «που δεν λέει πως ξέρει καλύτερα από σένα για σένα».

Είναι ακριβώς αυτό που περιμένει κανείς από ένα «κόμμα» που λειτουργεί με όρους τηλεόρασης. Δεν έχει προτάσεις, προτάσεις του είναι οι δικές σου προτάσεις όποιες κι αν είναι. Δεν έχει πρόγραμμα, γιατί έτσι θα σε καπέλωνε. Δεν σε προσβάλλει, είναι οι δικές σου ιδέες που είναι σωστές, και τα άλλα κόμματα δεν το βλέπουν αυτό. Στο κάτω-κάτω, η λογική του πράγματος-ποταμιού είναι η «κοινή», αυτή που έχει ο «κοινός» άνθρωπος (εσένα εννοεί). Τίποτα παραπάνω. Πιστεύει ό,τι κι εσύ. Εσύ έχεις δίκιο. Οι συλλογικές επεξεργασίες άλλων κομμάτων είναι σίγουρα κατώτερες απ’αυτό που σκέφτεσαι εσύ τσακισμένη αλλά πολύτιμη ΜΟΝΑΔΑ. Γι’αυτό και μέσα απ’αυτό «επιτέλους βρήκες τη δική σου φωνή». Το πράγμα-ποτάμι δεν σου αναθέτει καθήκοντα, δεν χρειάζεται να κάνεις τίποτα, η ύπαρξή σου είναι από μόνη της σημαντική. Το πράγμα-ποτάμι είναι εδώ για να σε κάνει ΝΑ ΝΙΩΣΕΙΣ σημαντικός. Όπως ακριβώς και τα πρωινάδικα.

Παραφράζοντας τον Ουμπέρτο Έκο, θα μπορούσαμε να πούμε: «Ο Σταύρος Θεοδωράκης λέει στους θαυμαστές του: Είστε ο Θεός, παραμείνετε ακίνητοι»

Previous Older Entries